بازار ارز ایران در آغاز معاملات روز ۲۰ بهمنماه شاهد جهشی قابل توجه بود؛ قیمت دلار با افزایشی دو کانالی، سطح حساس ۱۵۸ هزار تومان را پشت سر گذاشت و بار دیگر توجه فعالان اقتصادی و عموم مردم را به خود جلب کرد. این صعود ناگهانی، در حالی که نرخ سایر ارزهای مهم نیز روندی افزایشی را در پیش گرفتند، گمانهزنیها درباره دلایل و پیامدهای این نوسان را شدت بخشیده است.
جهش قیمت دلار؛ فتح کانال ۱۵۸ هزار تومانی
در رویدادی که پیشبینی نشده بود، قیمت دلار آمریکا در اولین ساعات کاری روز ۲۰ بهمن، با صعودی چشمگیر، مرز ۱۵۸ هزار تومان را درهم نوردید. این افزایش ناگهانی که معادل یک رشد دو کانالی است، نشان از فشار فزایندهای دارد که بر بازار ارز حاکم شده است. فعالان بازار این کانال قیمتی را به دلیل تبعات روانشناختی و اقتصادی آن، همواره یک نقطه حساس تلقی میکنند. این صعود میتواند سیگنالهایی نگرانکننده برای آینده شاخصهای اقتصادی به همراه داشته باشد. تحلیلگران بر این باورند که عبور از این سطح، پتانسیل ایجاد نوسانات بیشتر در روزهای آتی را تقویت میکند.
سرایت موج گرانی به سایر ارزها در بازار ارز
همزمان با اوجگیری قیمت دلار، دیگر ارزهای مهم نیز از این موج صعودی بینصیب نماندند. یورو، واحد پول مشترک اروپا، و پوند بریتانیا نیز شاهد افزایش قیمت بودند و مسیر صعودی را در پیش گرفتند. کارشناسان معتقدند که حرکت افزایشی قیمت دلار معمولاً به سرعت به سایر ارزها سرایت کرده و بر کلیت بازار ارز تاثیر میگذارد، که این امر حکایت از همبستگی بالای نرخها در بازار آزاد دارد. به عنوان مثال، در زمان بازگشایی بازار امروز، نرخ یورو در کانال ۱۷۰ هزار تومان و پوند انگلیس در حدود ۱۹۵ هزار تومان معامله شد که هر دو نسبت به روزهای گذشته رشد قابل ملاحظهای را نشان میدهند.
عوامل پشت پرده نوسانات قیمت دلار و ارز
تحلیلگران اقتصادی دلایل مختلفی را برای جهش اخیر قیمت دلار و نوسانات کلی در بازار ارز برمیشمارند. از جمله مهمترین این عوامل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تشدید انتظارات تورمی: هرگونه گمانهزنی درباره رشد نقدینگی، افزایش نرخ تورم داخلی و عدم قطعیتهای اقتصادی، به طور مستقیم بر تمایل جامعه برای حفظ ارزش داراییها از طریق خرید ارز تاثیر میگذارد.
تحولات سیاسی و بینالمللی: وضعیت مذاکرات بینالمللی، تحریمها و تنشهای منطقهای همواره از محرکهای اصلی نوسانات در بازار ارز بوده و میتوانند موج جدیدی از تقاضا برای دلار را ایجاد کنند.
علاوه بر این، سیاستهای پولی بانک مرکزی و میزان دخالت این نهاد در بازار برای عرضه یا جمعآوری ارز نیز نقش تعیینکنندهای در تثبیت یا افزایش نرخها دارد. در شرایط کنونی، به نظر میرسد مجموعهای از این عوامل دست به دست هم دادهاند تا شوک قیمتی اخیر را رقم بزنند و قیمت دلار را به سطوح جدیدی برسانند.
پیامدهای افزایش قیمت دلار بر اقتصاد و معیشت
افزایش قیمت دلار تنها یک عدد در تابلوی اعلانات نیست، بلکه پیامدهای گستردهای بر بخشهای مختلف اقتصادی و زندگی روزمره مردم دارد. اولین و ملموسترین اثر آن، تشدید فشار تورمی است. با گران شدن ارز، واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید نیز گرانتر شده که در نهایت به افزایش قیمت تمام شده کالاها و خدمات برای مصرفکننده منجر میشود. این امر به کاهش قدرت خرید خانوارها و کوچکتر شدن سفره معیشت آنها میانجامد. از سوی دیگر، بخش تولیدی که به مواد اولیه وارداتی وابسته است، با چالش افزایش هزینهها مواجه شده و توان رقابتپذیری خود را از دست میدهد. همچنین، سرمایهگذاریها در بخشهای غیرمولد مانند ارز و طلا افزایش یافته و سرمایهها از بخشهای مولد خارج میشود.
چشمانداز آینده بازار ارز؛ انتظارات و پیشبینیها
با توجه به تحولات اخیر، سوال اصلی اینجاست که آینده بازار ارز و به ویژه قیمت دلار به کدام سو خواهد رفت؟ کارشناسان بر این باورند که در کوتاهمدت، پتانسیل نوسانات همچنان وجود دارد و عواملی چون سیاستهای ارزی دولت، تحولات بینالمللی و میزان عرضه و تقاضا در بازار، نقش حیاتی ایفا خواهند کرد. برخی پیشبینی میکنند که در صورت عدم اتخاذ تدابیر مؤثر و شفاف، ممکن است فشار بر روی نرخ ارز ادامه یابد. از سوی دیگر، انتظار میرود بانک مرکزی با ابزارهای موجود خود، تلاش کند تا از حرکتهای هیجانی جلوگیری کرده و ثبات نسبی را به بازار بازگرداند. رصد دقیق شاخصهای اقتصادی و تصمیمات کلان، برای درک مسیر آتی این بازار پرچالش ضروری است.
مطالب مرتبط
- <h2>کارشناس بازارهای مالی، سرنوشت قیمت طلا و سکه را در هفته پیشرو تشریح کرد</h2>
- وامهای قرضالحسنه مشروط در تورم تبدیل به حبس سرمایه مردم شدهاند
- ۹۳۱ هزار خانوار سیستانوبلوچستانی از کالابرگ الکترونیکی استفاده کردند
- آغاز رسمی طرح کالابرگ الکترونیکی با اختصاص ماهانه یک میلیون تومان برای هر ایرانی
ریحانه قیاسی، یکی از خبرنگاران پرتلاش و بااستعداد مجله خبری است که با نگاهی دقیق و تحلیلی، به پوشش رویدادهای مهم میپردازد. او با تخصص در حوزههای فرهنگی و اجتماعی، و…همواره سعی دارد تا با گزارشهای عمیق و مصاحبههای تأثیرگذار، صدای اقشار مختلف جامعه باشد.
دقت، پشتکار و علاقه فراوان ریحانه به کارش، او را به یکی از اعضای کلیدی تیم تحریریه تبدیل کرده است. او با قلمی روان و حرفهای، به بررسی مسائل روز میپردازد و مقالاتش همواره مورد توجه خوانندگان قرار میگیرد.