هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد، یکی از معتبرترین رویدادهای فرهنگی کشور، با معرفی برگزیدگان خود در تالار قلم کتابخانه ملی به کار خود پایان داد. در این مراسم که با حضور پرشور جمعی از نویسندگان، اهالی فرهنگ و مسئولان برگزار شد، آثار برتر در حوزههای گوناگون ادبیات داستانی مورد تقدیر قرار گرفتند. این دوره از جایزه ادبی جلال، در حالی به پایان رسید که در کنار درخشش آثار داستانی، عدم معرفی برگزیده در بخش نقد ادبی، پرسشهایی را در خصوص وضعیت این حوزه مهم مطرح کرد.
برگزیدگان جایزه ادبی جلال: تندیسها به کدام بخشها رسید؟
دبیرخانه جایزه ادبی جلال آل احمد اسامی نهایی برگزیدگان و آثار شایسته تقدیر را در بخشهای مختلف به شرح زیر اعلام کرد که نشاندهنده تنوع و گستردگی ژانرهای ادبی مورد توجه این رویداد است:
در بخش داستان بلند و رمان: رمان «لمس» نوشته محمدرضا کاتب بهعنوان برگزیده اصلی معرفی شد. همچنین در بخش «کتاب اولیها»، رمان «ژنرال» اثر زهرا گودرزی شایسته تقدیر شناخته شد که نوید ظهور استعدادهای جدید را در حوزه جایزه ادبی جلال میدهد.
در بخش داستان کوتاه: کتاب «من ابن بطوطه هستم» نوشته خسرو عباسی خودلان برگزیده شد و در بخش «کتاب اولیها» نیز داستان «گاهی به قبرها هم نگاه کن» از عباس عظیمی مورد تقدیر هیئت داوران قرار گرفت.
همچنین، در حوزه مستندنگاری، کتاب «قاسم به روایت مرتضی سرهنگی» اثر مرتضی سرهنگی حائز رتبه برتر شد. جایزه بخش «ماه مجلس» به داستان «قربان زرپران» نوشته امیرحسین روحنیا (رتبه اول) و مشترکاً به داستانهای «زمین» اثر سارا شجاعی و «حرمت» نوشته زینب محمدقلیزاده (رتبه دوم) اهدا شد. مهدی فروتن نیز برای ویرایش کتاب «ژنرال» در بخش ویرایش کتاب تقدیر شد که نشان از اهمیت جنبههای فنی و محتوایی آثار دارد.
غیبت برگزیده در بخش نقد ادبی؛ چالشی در مسیر جایزه ادبی جلال؟
یکی از نکات برجسته و در عین حال قابل تأمل در هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد، عدم معرفی هیچ برگزیدهای در بخش «نقد ادبی» بود. هیئت داوران این بخش ضمن قدردانی از تمامی پژوهشگرانی که آثارشان به دبیرخانه ارسال شده بود، به اتفاق آرا اعلام کردند که هیچ اثری را حائز امتیاز لازم برای کسب رتبه برتر یا حتی شایستگی تقدیر نشناختهاند.
این تصمیم میتواند زنگ خطری برای جامعه ادبی و دانشگاهی کشور باشد و ضرورت توجه بیشتر به پویایی، عمق و نوآوری در حوزه نقد ادبی را گوشزد کند. نقد ادبی به عنوان موتور محرکه پیشرفت و بالندگی یک ادبیات، نیازمند حمایت، پژوهشهای بنیادین و تربیت منتقدان توانمند است تا بتواند همگام با خلاقیتهای داستانی رشد کرده و به تحلیل و ارزیابی عمیق آثار بپردازد. امید است در دورههای آتی جایزه جلال آل احمد، شاهد آثار ارزشمندتری در این بخش باشیم.
تاریخچه و جایگاه جایزه ادبی جلال: از ۱۳۸۷ تا امروز
«جایزه جلال آل احمد» که نامش را از یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان، روشنفکران و منتقدان ادبی معاصر ایران به عاریت گرفته است، از سال ۱۳۸۷ خورشیدی فعالیت خود را آغاز کرده است. این رویداد مهم فرهنگی، با هدف شناسایی و پاسداشت بهترین کتابهای منتشر شده در حوزه ادبیات داستانی به زبان فارسی، به سرعت به یکی از معتبرترین جوایز ادبی کشور تبدیل شده است.
جایزه ادبی جلال تلاش دارد تا با معرفی آثار برجسته، ضمن تشویق نویسندگان به خلق داستانهای فاخر و عمیق، به غنیسازی فرهنگ و ادب فارسی نیز کمک کند. تمرکز این جایزه بر ادبیات داستانی، شامل رمان، داستان کوتاه و مستندنگاری، اهمیت روایت و قصهگویی را در فرهنگ ایرانی برجسته میسازد. تقدیر از نویسندگان دورههای قبلی جایزه جلال در مراسم امسال نیز نشاندهنده پیوستگی و احترام این جایزه به تاریخ و میراث ادبی کشور است.
با پایان یافتن هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد و درخشش نامهای جدید و باتجربه در عرصه داستاننویسی، بار دیگر توجه جامعه فرهنگی به مسیر پیش روی ادبیات ایران جلب شد. امید است با ریشهیابی و رفع چالشهای موجود، به ویژه در بخش نقد ادبی، این جایزه ملی بتواند هرچه بیشتر به اهداف متعالی خود در تقویت و اعتلای فرهنگ و ادب فارسی دست یابد.
مطالب مرتبط
- کاشان، پایتخت نهجالبلاغه ایران، میزبان آئین باشکوه تجلیل از ۵۰ حافظ کل شد
- قم میزبان مراسم باشکوه بزرگداشت شهید سلیمانی و آیت الله مصباح میشود
- رومشکان با برگزاری آیین تجلیل، پنج پیرغلام حسینی را به پاس سالها نوکری اهل بیت (ع) تکریم کرد
- حافظخوانی کودکان گلستانی در سفر مجازی به حافظیه شیراز
ریحانه قیاسی، یکی از خبرنگاران پرتلاش و بااستعداد مجله خبری است که با نگاهی دقیق و تحلیلی، به پوشش رویدادهای مهم میپردازد. او با تخصص در حوزههای فرهنگی و اجتماعی، و…همواره سعی دارد تا با گزارشهای عمیق و مصاحبههای تأثیرگذار، صدای اقشار مختلف جامعه باشد.
دقت، پشتکار و علاقه فراوان ریحانه به کارش، او را به یکی از اعضای کلیدی تیم تحریریه تبدیل کرده است. او با قلمی روان و حرفهای، به بررسی مسائل روز میپردازد و مقالاتش همواره مورد توجه خوانندگان قرار میگیرد.