بررسیهای علمی مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی نشان میدهد که سیلاب و بارشهای شدید اخیر در مناطق شمالی ایران، هیچ ارتباطی با پدیدههای اقلیمی دوربرد مانند النینو یا طوفانهای سهمگین موسوم به تورنادو نداشته است.
تحلیل دلایل جوی بارشهای اخیر شمال کشور
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، ضمن رد فرضیات مطرح شده مبنی بر دخالت النینو در بارشهای اخیر، اظهار داشت: «النینو یک پدیده بزرگمقیاس است که ناشی از گرم شدن نابهنجار دمای اقیانوس آرام است و در فصول مختلف اثرات متفاوتی بر گردشهای جوی میگذارد.»
وی با تأکید بر اینکه بارشهای مشاهده شده در شمال کشور نتیجه گذر یک موج ناپایدار جوی بوده است، افزود:
ترکیب هوای بسیار گرم لایههای زیرین جو با رطوبت بالای دریای خزر، منجر به ایجاد شرایط انفجاری و همرفتهای شدید شده است.
گرمایش زمین و افزایش دمای میانگین کشور نسبت به ۳۰ سال گذشته، ظرفیت جو برای نگهداری رطوبت را افزایش داده که در نهایت به شکل رگبارهای سنگین و سیلآسا نمود پیدا کرده است.
چرا بارشهای اخیر تورنادو نبود؟
بسیاری از کاربران در فضای مجازی بارشهای شدید اخیر را به پدیده تورنادو نسبت داده بودند که کارشناسان هواشناسی این ادعا را غیرعلمی میدانند. تورنادو به گردبادهای شدیدی گفته میشود که عمدتاً در مناطق ساحلی و خشکیهای جنوب غرب آمریکا رخ میدهد و فراتر از بارش، با سرعت باد بسیار مخرب همراه است. در مقابل، آنچه در شمال ایران شاهد آن بودیم، تنها عبور یک موج مرطوب جوی بود که با آزاد شدن گرمای نهان و رشد انفجاری ابرهای کانوکتیو (همرفتی) در پی افزایش دمای غیرمعمول پیش از بارش، تشدید شد.
این کارشناس هواشناسی در پایان یادآور شد که اگرچه وقوع سیلابهای اخیر خساراتی به همراه داشته، اما این پدیده در تاریخ اقلیمی شمال کشور بیسابقه نیست. با این حال، افزایش میانگین دمای زمین، عاملی نگرانکننده برای تکرار رخدادهای حدی (Extreme Events) است که ضرورت آمادگی در برابر مدیریت بحران سیلاب را بیش از پیش نمایان میسازد.
مطالب مرتبط
- کاهش تدریجی دمای هوا در خراسان جنوبی تا پایان هفته
- کاهش تدریجی دمای خراسان شمالی از پنجشنبه؛ گرمای ۴۱ درجه در نیمه غربی
- هشدار زرد هواشناسی در سیستان و بلوچستان؛ وزش باد شدید و گرد و خاک در انتظار استان
- هشدار زرد هواشناسی در اردبیل؛ سامانه بارشی زودگذر مناطق مرکزی و جنوبی را فرا میگیرد
ریحانه قیاسی، یکی از خبرنگاران پرتلاش و بااستعداد مجله خبری است که با نگاهی دقیق و تحلیلی، به پوشش رویدادهای مهم میپردازد. او با تخصص در حوزههای فرهنگی و اجتماعی، و…همواره سعی دارد تا با گزارشهای عمیق و مصاحبههای تأثیرگذار، صدای اقشار مختلف جامعه باشد.
دقت، پشتکار و علاقه فراوان ریحانه به کارش، او را به یکی از اعضای کلیدی تیم تحریریه تبدیل کرده است. او با قلمی روان و حرفهای، به بررسی مسائل روز میپردازد و مقالاتش همواره مورد توجه خوانندگان قرار میگیرد.